چگونه افراد هنگام تمرکز روي موضوع خاص، از پيرامون خود غافل مي‌شوند؟

چگونه افراد هنگام تمرکز روي موضوع خاص، از پيرامون خود غافل مي‌شوند؟

 قدرت ذهن در مقابله با هياهوی پيرامون

 

فردی با شنوایی طبیعی کامل در حالی که ذهنش متوجه موضوع دیگری است، چگونه می‌تواند نسبت به دنیای پیرامون خود ناشنوا شود؟ این پرسش تامل‌برانگیز که بی‌شک رویداد آشنا و ملموس زندگی روزمره محسوب می‌شود و همه ما به نوعی شاهد حضور پررنگ و محسوس آن در تجربه زیستی خود بوده‌ایم، از جمله سوالات مهم و مطرح دانش در حوزه‌های مختلف عصب‌شناختی، روان‌شناختی و روان‌تنی است که متخصصان مغز و اعصاب و روان‌پزشکان با توجه ویژه‌ای به مطالعه و پژوهش در ابعاد پیرامون آن پرداخته‌اند تا از رهگذر شناخت این پدیده مهم و یافتن پاسخ آن به برداشتن گام‌های ارزنده‌ای در جهت درک و شناخت ساختار ذهنی و قابلیت‌های اعصاب و روان انسان نائل شوند.

تحقیقات جدید دانشمندان در پاسخ به این پرسش مهم که انسان چگونه می‌تواند هوش و حواس خود را از دنیای اطراف به موضوعی واحد اختصاص داده و نسبت به هیاهوی جریان پیرامون خود بی‌اعتنایی کامل نشان دهد، منجر به یافته‌های ارزشمندی درباره چگونگی کسب تجربه کر شدن کامل انسان در زمان تمرکز و توجه شدید وی روی یک موضوع خاص شده است. اما ماجرای این یافته جالب توجه و ارزشمند که شرح پژوهش آن در شماره اخیر ژورنال تخصصی «توجه، ادراک و روان‌‌تنی» منتشر شده از این قرار است که محققان دانشگاه لندن‌کالج برای نخستین بار پدیده‌ای را به اثبات رسانده‌اند که عنوان «کری بی‌توجهی» را بر آن نهاده شده است.

در همین رابطه، پروفسور لاوی از انستیتوی علوم اعصاب‌شناختی دانشگاه لندن‌کالج و سرپرست این پژوهش، پدیده کری بی‌توجهی یا به بیانی دیگر کری از روی بی‌اعتنایی را تجربه مشترک و عادی زندگی روزمره ما عنوان می‌کند. به عنوان مثال، زمانی که در اتوبوس یا مترو مجذوب خواندن کتابی شده یا به اصطلاح در آن غرق می‌شویم، یا حتی مقاله روزنامه‌ای هوش و حواسمان را به کلی مشغول خود می‌کند، ممکن است از شنیدن صدای بلندگویی که نام ایستگاه را اعلام می‌کند وامانده و مقصدمان را رد کنیم؛ یا اگر در حال قدم‌زدن، موضوعی بشدت ذهنمان را درگیر کند، ممکن است صدای ماشینی که نزدیک می‌شود را نشنیده، درمانده و بدون توجه از عرض خیابان رد شویم.

چرا گاهی اطرافمان را نمی‌بینیم؟

در همین رابطه و به منظور آزمایش کری بی‌اعتنایی، گروه پژوهشی مبادرت به طراحی و اجرای مجموعه‌ای از آزمایشات با ۱۰۰ نفر داوطلب نمود که طی آن داوطلبان به انجام یک بازی رایانه‌ای خاص دعوت می‌شدند که شامل نمایش مجموعه‌ای از اشکال متقاطع می‌شد. برخی از قوانین بازی آسان بودند و به عنوان نمونه از شرکت‌کنندگان خواسته می‌شد اختلاف رنگ واضحی را بین بازوهای متقاطع اشکال ارائه شده در رایانه تشخیص دهند. اما سایر خواسته‌ها به مراتب دشوارتر و به طور مثال متضمن تشخیص دادن ماهرانه و دقیق تفاوت طول‌ بازوهای متقاطع بود.

شرکت‌کنندگان در این آزمایش در تمام مدت بازی با رایانه می‌بایست گوشی‌های هدفونی را روی سر خود می‌گذاشتند که هیچ صدایی از آن خارج نمی‌شد، اما به آنها گفته شده بود که این هدفون‌ها به تمرکزشان کمک می‌کند. در زمانی که بازی در جریان بود در چند نوبت و به طور غیرمنتظره موزیک‌هایی از طریق همین گوشی‌ها پخش ‌شد. بلافاصله پس از آن که صدا پخش می‌شد، آزمایش متوقف شده و از شرکت‌کنندگان راجع به صدای پخش شده سوال می‌شد.

نکته: نکته قابل توجهی که اکنون و به لطف پژوهش جدید دانشمندان مشخص شده، این واقعیت است که فرآیند غرق و مجذوب شدن در یک موضوع دشوار، ما را نسبت به منابع دیگری از اطلاعات، کور و کر می‌سازد

براساس نتایج به دست‌آمده مشخص شد در جریان مراحل ساده بازی مانند تشخیص رنگ‌ها که تمرکز نسبتا اندکی لازم دارد، ۲ نفر از ۱۰ شرکت‌کننده، صدای پخش شده را نشنیده بودند. این نسبت در حالی بود که در جریان اجرای تکالیف دشوارتری مانند شناسایی طویل‌ترین بازو یا مقایسه ابعادی که طبیعتا تمرکز و توجه افزون‌تر شرکت‌کنندگان را مطالبه می‌کرد، نتایج حاصله از رد شدن تعداد بیشتری خبر می‌داد، به نحوی که ۸ نفر از ۱۰ شرکت‌کننده صدای پخش‌شده را نشنیده بودند. به باور محققان، بروز چنین ناشنوایی‌هایی در زمانی که تکلیفی کاملا بصری توجه انسان را به خود معطوف می‌سازد، به دلیل استفاده حواس شنوایی یا بینایی از فضای پردازشی مشترکی در مغز است. البته پیشتر از این نیز بردانشمندان معلوم شده بود که افراد به روش مشابهی که این‌بار تجربه «کوری بی‌اعتنایی» نامیده می‌شود را هنگام فرورفتن و مجذوب شدن در موضوعاتی که تمام توجه آنها را به خود جلب کرده بود، احساس کرده‌اند. دانشمندان به عنوان مثال بارز تجربه کوری از روی بی‌اعتنایی، آزمون معروف گوریل نامرئی را شاهد می‌آورند که به خوبی نشان می‌دهد افراد در زمان تمرکز روی یک سوژه خاص چگونه از مشاهده مناظر پیرامون سوژه مورد نظرشان عاجز می‌شوند. آزمون گوریل نامرئی به خوبی نشان می‌دهد که تماشاگران غرق شده در یک بازی بسکتبال از مشاهده آدمی در لباس گوریل که آن طرف‌تر راه می‌رود، بازمانده‌اند. اما نکته قابل توجهی که اکنون و به لطف پژوهش جدید دانشمندان مشخص شده این واقعیت است که فرآیند غرق و مجذوب شدن در یک موضوع دشوار، ما را نسبت به منابع دیگری از اطلاعات کور و کر می‌سازد.

وقتی کرکره شنیدن را پایین می‌کشیم

از دیگر نکات قابل توجهی که در این پژوهش تازه به چشم می‌خورد، نگاه متفاوت آن به مقوله شنیدن و تفسیر غالب علمی در خصوص تحول دستگاه شنوایی و ارتباطش با سایر حواس و قدرت ذهنی انسان است. موضوع از این قرار است که در مورد شنیدن و دستگاه شنوایی انسان غالبا تصور بر این بوده که به عنوان یک سامانه هشدارباش تکامل یافته که طبیعتا نباید به توجه زیادی نیاز داشته باشد، اما با این وصف جالب است که براساس یافته‌های این پژوهش جدید چنانچه توجه ما به هر چیزی معطوف شود، می‌توانیم به نحو موثری نسبت به دنیای پیرامون خود ناشنوا شویم. توضیح ساده‌تر این ساز و کار را می‌توان در نتایج آزمون‌های همین تحقیق مشاهده کرد که نشان می‌دهد اکثر افراد در صورتی که تکلیف مربوطه آسان بوده و تمرکز کاملی را از آنها نمی‌گرفته است، متوجه صدا می‌شدند. این مهم در حالی است که وقتی تکلیف دشوارتر می‌شده افراد به نسبت کمتری قادر به شنیدن صدای موزیک می‌شده‌اند.

از دیگر نمونه‌های بارز یا موقعیت‌های دنیای واقعی که پدیده کری بی‌توجهی را بخوبی ثابت می‌کند، در حین رانندگی اتفاق می‌افتد. در واقع، موضوع رانندگی و اشتغال ذهنی رانندگان، مورد بارز و مستندی است که می‌تواند دستاویز تحقیق در مورد کری بی‌اعتنایی قرار گیرد. مدارک و شواهد کافی نشان می‌دهد شمار قابل توجهی از تصادفات رانندگی از یک فقدان توجه راننده ناشی می‌شوند؛ به عنوان مثال، به رغم آن که آژیر آمبولانس‌ها طوری طراحی می‌شوند که خیلی پرسر و صدا و غالب بر باقی صداهای محیطی باشند ـ نظیر صدای بوق اخطار وسایط نقلیه سنگین به هنگام عقب رفتن ـ اما ممکن است توسط راننده‌ای که برخی اطلاعات بصری جالب توجه پیرامونی همچون بیلبورد کنار جاده، متن آگهی مندرج بر پشت اتوبوس جلویی یا نقشه مندرج بر صفحه ناوبری خودرو حسابی توجه و تمرکزش را به خود مشغول داشته است، نادیده و به عبارتی نشنیده گرفته شود؛ و این اتفاق شایعی است که پدیده ناشنوایی از روی فقدان توجه در پشت پرده رویدادها و حوادث متعاقب آن حضور دارد.

به راستی چرا وقتی گوش ما شاهد توجه زیاد چشم به موضوعی است که هوش و حواسمان را برده، برای همکاری در فرآیند پردازشی، کرکره شنیدن را پایین می‌کشد و موقعیت خود را به عنوان یک دستگاه هشدارباش فدا می‌نماید؟

این پرسش، آینده تحقیقات در زمینه کری از روی بی‌توجهی خواهد بود تا طی آن معلوم شود چرا مغز ما به گونه‌ای تکامل پیدا کرده تا دیدن را بر شنیدن ترجیح دهد. شاید پاسخ را باید در گذشته‌های خیلی دور پیدا کنیم.

منبع:

http://www1.jamejamonline.ir/papertext.aspx?newsnum=100851369812

استفاده از راه‌حل هوش کسب‌وکار در راستای مدیریت دانش

استفاده از راه‌حل هوش کسب‌وکار در راستای مدیریت دانش

هوش کسب‌وکار یک معماری و رویکردی نوین به منظور بستر سازی برای تصمیم‌گیری دقیق و هوشمندانه در کسب و کار و سازمان است و بیشتر بر دانش آشکار متمرکز است.

BI Architecture

در برنامه رادیویی مدیریت برتر در رادیو اقتصاد، ضمن توضیح ارتباط بین مدیریت دانش و هوش کسب‌وکار مدل مرجع و معماری هوش کسب‌وکار را به تفصیل تشریح نمودم.

این برنامه رادیویی را اینجا بشنوید.

مطالب بیشتر درباره مدیریت دانش را اینجا بخوانید و بشنوید.

مطالب بیشتر درباره هوش کسب‌وکار را اینجا بخوانید و بشنوید.

از اینجا به کانال تلگرام حسین گایینی وارد شوید.

 

 

یک داستان مدیریتی درباره مدل ذهنی

“یه بابایی بدجوری تنگش افتاده بود سراسیمه دنبال دستشویی بود تا خودشو آزاد کنه با عجله به سمت مسجد دوید و یه راست رفت سراغ دستشویی مسجد وسریع یکی ازآفتابه ها رو برداشت که به سرعت بره داخل که یهو آفتابه دار داد زد:
“هووووووی…..عامو ……کجا…..برگرد….برگرد…” مرد بیچاره درحالیکه حسابی تو خودش میپیچید برگشت.وآفتابه دارگفت:” اونو بذار زمین….آماشالله…….حالا اون یکی رو بردار…” مرد بی نوا بخاطرعجله ای که از روی اجبار مزاج داشت بی هیچ پرسشی اطاعت امر کرد.و به سمت دستشویی دوید. بعد از اینکه خودشو راحت کرد واومد بیرون دستی به پهلوش زد ونفس راحتی کشید ودرحالیکه ازپرشالش داشت حق آفتابه دار رو در می آورد ازش پرسید:”میگم این آفتابه با اون یکی چه فرقی داشت که مارو اونطور زابراه کردی؟” . آفتابه دار با قیافه ای فوق جدی جواب داد:” اگه فرق نمی کرد منو اینجا نمیذاشتن.”
درارتباطات بین فردی و یا سازمانی دربرخوردهای اجتماعی و روزمره و خیلی موارد دیگر میتوان تیپهایی خاص از آدمها را دید که گویی روح آفتابه دار مسجد شاه درایشان حلول کرده . نیاز به دیده شدن و مهم تلقی شدن امری است طبیعی همه ما در هرپست وجایگاهی تمایل داریم دیده شویم و اهمیت مان را بفهمند.اما به چه قیمتی ؟تحمیل فشار ودرد،ایجاد حس حقارت وایجاد تنش و عصبیت در دیگران نشانه هایی است که بروشنی حکایت از وجود حس حقارت شدید درخود فرد دارد.او فکر میکند از بد روزگار به پوزیشنی در حدو قواره “آفتابه داری مسجد شاه” نائل شده .اگر پای صحبتش بنشینید احتمالاً به زمین و زمان غر میزند که قدرش را ندانسته اند ، استعدادش را نشناخته اند ویا بخاطر زیراب زنیهای رقبا و بدخواهان است که اینجا گیر افتاده.چنین فردی احتمالاًاز پست و مقام وجایگاه اجتماعی درخشان گذشته اش داستان پردازیها میکند و حتی تحولات کلان جامعه را مقصر شکستها وجایگاه حقیرفعلی اش می داند. پای درد دلش که بنشینی با حسرت از آینده درخشانش میگوید که در صورت رای آوردن کاندیدای مورد نظرش نصیبش میگشت .واحوال امروزش نتیجه رفتار صداقت مدارانه اش است و اکنون دارد چوب صداقتش را میخورد. و…اوهمیشه هزاران دلیل و بهانه برای توجیه رفتار آفتابه داری اش در توبره دارد .خورجین این افراد همیشه پراست از این توجیهات.
“آفتابه دار مسجد شاه” صرف نظر از اینکه یک داستان واقعی باشد یا نه ،یک مدل ذهنی است که در اعماق وجود همه ما میتواند نهادینه شود و انعکاس آن در رفتارهای روزمره خودش را به نمایش درآورد.مدل ذهنی آفتابه دار مسجد شاه کافی است در ذهن یک مدیرارشد سازمان رسوب کند یا در وجود یک معلم یا راننده تاکسی یا دست فروش مترو ویا یک نماینده مجلس .هیچ فرقی نمیکند ،نتیجه آن انتقال حس حقارت خود به دیگری است وتلخ کردن کام دیگران و البته احساس تجربه قدرتمند بودن. هرچه جایگاه کسی که به این مدل ذهنی عادت کرده رفیعتر باشد تاثیر آن هم مخربتر خواهد بود.
مراقب باشیم اول اینکه خودمان آفتابه دار مسجد شاه نباشیم و دوم اینکه با سلام و صلوات از کنارشان بگذریم که مجروح شاخ گربه ایشان نگردیم.
نویسنده: علیرضا طایی

چند پیشنهاد برای گوش دادن فعال و قدرت‌مند در جلسات کوچینگ

چند پیشنهاد برای گوش دادن فعال و قدرت‌مند در جلسات کوچینگ

یکی از مهم‌‌ترین مهارت‌ها در برگزاری یک جلسه موثر کوچینگ و همینطور یکی از بزرگ‌ترین چالش کوچ‌ها گوش دادن قدرتمند است. یک کوچ باید تمرکز و تمرین بیشتر بر روی مهارت گوش دادن فعالانه داشته باشد. اما آیا مهارت گوش دادن قابل تقویت است؟ بله مهارت گوش دادن موثر، قابل تقویت است و نیاز به دانش و تمرین دارد. به همین خاطر در ادامه نکاتی سودمند که به ما کوچ‌ها در شنیدن فعال و قدرتمند کمک می‌کند ارائه شده است:

پیشنهادهایی برای کمک به گوش دادن موثر برای پیش از برگزاری یک جلسه کوچینگ :

     ۲۰ دقیقه پیش از برگزاری جلسه کوچینگ، کارهای خود را متوقف کرده و در مکان برگزاری جلسه حضور پیدا کنید.

     سعی کنید همواره یک مکان مشخص را برای جلسات انتخاب نمایید.

     در اتاق را ببندید و سعی نمایید مکان برگزاری جلسه ساکت و بدون سر و صدا باشد.

     در جلسات غیر حضوری وسیله تماس را آماده و چک کنید، تلفن، خط اینترنت و … .

ادامه مطلب